Emaztearen laurdeneko eskubidea Nafarroako ondare-eskubidearen arloan giltzarri den figura bat da, Nafarroako Fuero Berrian duena jatorria eta garapena. Ondare-eskubidearen profesionalentzat, instituzio honen xehetasunak ulertzea funtsezkoa da, ez bakarrik alargunen eskubideen gaineko eraginagatik, baita Nafarroako ezkontza ekonomikoarekin duen interakzioagatik ere. Artikulu honetan, emaztearen laurdeneko aplikazio baldintzak, kopurua, legitimazio aktiboa eta kontuan hartu beharreko ondasunak aztertuko ditugu, baita Zibil Kodeko alargun kuotarekin duen konparazioa ere.
Emaztearen laurdeneko baldintzak eta kopurua
Emaztearen laurdeneko eskubidea, Nafarroako Fuero Berriko 253. eta 260. legeetan araututa, alargunari ondasun heredatuen laurden bat jasotzeko eskubidea ematen dio, betiere hildakoaren ondorengorik ez badago. Eskubide hau testamentu baten bidez deuseztatu ezean aktibatuko da, eta bere kopurua herentziaren balio likidoaren gainean zehazten da, zor eta kargak kenduta.
Garrantzitsua da azpimarratzea emaztearen laurdena hildakoaren ondare garbian sartzen diren ondasunen gainean kalkulatzen dela, ez baitira kontuan hartzen herentziaren ondarean ez daudenak, hala nola alargunari ezarritako bizitza aseguruen edo hildakoaren bizitzan egindako liberalitateen kasuan, 253. artikuluaren arabera kolazionagarriak ez badira. Emaztearen laurdenaren kalkulu zehatza funtsezko aspektu bat da, aldeetako eztabaidak sor ditzakeena, bereziki ondasun higiezinen balioa edo kendu daitezkeen zorrak eztabaidatzen direnean.